Toegankelijke vrije tijd voor mensen met een migratie-achtergrond
Wil je het vrijetijdsaanbod in jouw gemeente of organisatie toegankelijker maken?
Zoek je handige tools of tips? Dan ben je hier op de juiste plek.
Samen met acht Kempense gemeenten verzamelden we manieren om mensen met een migratieachtergrond makkelijker te laten deelnemen aan vrije tijd.
Deze toolbox is voor:
- lokale besturen
- diensten voor cultuur, sport en jeugd
- verenigingen en organisaties
- het middenveld
We focussen op deelname aan vrije tijd, niet op deelname aan beleid.
Met ‘vrije tijd’ bedoelen we activiteiten zoals sport, cultuur en jeugdwerk. Mensen kunnen actief meedoen (bijvoorbeeld sporten of muziek maken) of gewoon genieten (bijvoorbeeld naar een voorstelling gaan).
Met ‘mensen met een migratieachtergrond’ bedoelen we:
- mensen die zelf in een ander land zijn geboren
- of mensen van wie minstens één ouder in een ander land is geboren
We maken een verschil tussen:
- eerste generatie: mensen die zelf naar België zijn gekomen
- tweede generatie: mensen die in België geboren zijn, maar ouders hebben die uit een ander land komen
In deze toolbox vind je hulpmiddelen om:
- drempels te ontdekken
- beter te begrijpen wat mensen nodig hebben
- en acties op te zetten
Onderzoek & analyse
Meetladder diversiteit
Tags: noden – reflectie – brede blik
- Vertrekt vanuit doelen en noden van de doelgroep
- Werkbare reflectietool
Tags: drempels – organisatie – checklist
- Geeft zicht op drempels
- Praktisch en organisatiegericht
B’s (9 B’s – AgII)
Tags: participatiedrempels – checklist – praktisch
- Concrete en overzichtelijke checklist
Visie & reflectie
7 strategieën om participatief te werken | Demos
Tags: visie – participatie – spanningsveld
- Sterke kapstok om visie te ontwikkelen
Tags: sociale identiteit – sensibilisering – bewustwording
- Verbreed inzichten rond toegankelijkheid
Diversiteit: wat is het en hoe ga je ermee om? | Deep Democracy
Tags: inclusie – besluitvorming – basisprincipe
- Sterk fundament
Behoeftebepaling
Dive in diversity
Tags: workshop – zelfreflectie – analyse (5 P’s)
- Overzichtelijk en goed uitgewerkt
- Externe begeleiding raadzaam
Tags: visualisatie – doelgroep – toeleiding
- Sterk voor inzicht in klantproces
- Externe begeleiding raadzaam
Actie & implementatie
Vereenvoudigde communicatie
Tags: toegankelijk – leesbaar – praktisch
- Zeer toepasbaar en efficiënt
10 aanbevelingen richting inclusieve vrijetijd
Deze lijst zijn bestaan uit 10 duidelijke tips die Komaf (Project Komaf eindigt eind 2025 | Bataljong) gedurende een hun project van 4 jaar verzameld heeft. Je vind hier duidelijke aandachtspunten of tips die ervoor kunnen zorgen dat jouw organisatie toegankelijker wordt voor kinderen en jongeren met een migratieachtergrond.
Tags: inclusief – jongeren – tips
- Concrete aanbevelingen
Hoe leg ik contact met kinderen en jongeren met een migratieachtergrond? | Bataljong
Ga in gesprek met mensen om hun noden en behoeften duidelijk te krijgen. Samen zoek je naar hoe personen zich goed voelen in jouw vereniging. Bataljong (Bataljong verbindt jeugdambtenaren, schepenen van jeugd en jeugdraders) geeft een paar suggesties waarmee je rekening kan houden.
Tags: inclusief – jongeren – tips
Suggesties voor verenigingen
10 tips voor een sociale sportclub
Tags: inclusief – jongeren – tips
Suggesties voor verenigingen
Stellingenspel: start het gesprek
Tags: participatie – co-creatie – projectmatig
- Van analyse naar concreet projectplan
Toegankelijkheidscan Stad Geel
Tags: actieplan – interne werking – casus
- Concrete acties zonder te beschuldigen
- Tijdsintensief
Checklist: screening inclusieve communicatie – Inclusieve communicatie | VVSG
Tags: communicatie – inclusie
- Interessant maar onduidelijk resultaat
Aanvullende tools
Tools die helpen om beter te begrijpen wie je doelgroep is en waar drempels liggen:
- Publiq – Toolbox Netwerken Vrijetijdsparticipatie
Netwerken en toeleiding versterken - Demos (Publiq) – Moeilijk bereikbare groepen bestaan niet
Anders kijken naar doelgroepen en drempels - SAAMO – Participatiehefboom methodes
Methodes om participatie te versterken - Socius – Handelingskader veranderingstraject
Brede analyse en aanpak voor verandering
Tools die helpen om je kijk op inclusie en participatie te verdiepen:
- Inter – Universal Design (toegankelijkheid)
Toegankelijk ontwerpen voor iedereen - FARO – individuele referentiekaders
Bewustwording van eigen blik - Komaf – beeldvorming en representatie
Hoe beeldvorming invloed heeft - Gelijkheid vs. gelijkwaardigheid (equity vs equality)
Basisinzicht in eerlijke toegang
Tools die helpen om te bepalen waar je concreet op inzet:
- Fameus – culturele organisaties toegankelijk maken
Stappenplan voor inclusieve werking - FMDO – werken met anderstalige vrijwilligers
Praktische gids voor inzet van vrijwilligers - KIS – Gemeentelijke adviesraad diverser maken
Tips voor participatie in adviesorganen
Tools die helpen om praktische acties op te zetten:
- Kom maar af – basistools voor verenigingen
Hoe maak je activiteiten toegankelijk - Boest! – sportclubs en nieuwkomers
Praktische tips voor sportverenigingen - UiTPAS Kempen – betaalbaarheid vrije tijd
Financiële drempels verlagen - Publiq – Schatten van Vlieg (families nieuw in België)
Toegankelijk vrijetijdsaanbod voor gezinnen
Tools om bewustwording te verhogen en gesprekken te voeren:
- Wereldspelers
Voor kinderen en jongeren met een vluchtverhaal - BELvue – INVIST (Invisible Stories)
Educatieve toolbox rond migratie - Caritas – Between 2 Worlds
Lespakket rond migratie en vlucht - FARO – privilege walk
Werkvorm rond ongelijkheid - KIS – This is me
Training voor jongeren - De Aanstokerij – Op ’t eerste gezicht
Spel rond discriminatie
